Giá đồng trên thị trường quốc tế đang tăng lên mức cao chưa từng có, được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng lớn từ AI, xe điện và quá trình mở rộng hệ thống điện, trong khi nguồn cung chịu nhiều sức ép. Diễn biến này có thể tác động đến chi phí xây dựng, thiết bị điện và về dài hạn là giá sử dụng lưới điện.
Nguồn cung chịu sức ép, nhu cầu đồng ngày càng lớn
Giá đồng tại Sàn giao dịch kim loại London (LME) trong tuần này lên khoảng 14.800 USD/tấn, tăng 19% kể từ đầu năm. Một trong những yếu tố thúc đẩy đà tăng là lo ngại Mỹ có thể áp thuế mới đối với đồng, khiến các nhà giao dịch đẩy mạnh nhập khẩu vào nước này.
Riêng tháng 7, Mỹ nhập khẩu hơn 220.000 tấn đồng, đưa lượng lớn kim loại này vào các kho dự trữ tại Mỹ và làm giảm nguồn cung dành cho những thị trường khác. Theo chuyên gia Thu Lan Nguyen, phụ trách phân tích hàng hóa và ngoại hối tại Commerzbank, lượng đồng lưu trữ tại LME đã giảm gần 40% kể từ cuối tháng 5.
Nguồn cung đồng cũng đối mặt với rủi ro từ thời tiết cực đoan. Trong tháng 8, một cơn bão gây lũ lụt tại Chile đã ảnh hưởng đến nhiều mỏ, thậm chí khiến một số cơ sở phải tạm dừng hoạt động. Chile hiện là quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới, với khoảng 5,3 triệu tấn trong năm 2025, tương đương gần 1/4 sản lượng toàn cầu, theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS).
Ở chiều cầu, quá trình điện hóa nền kinh tế đang tạo thêm động lực cho thị trường đồng. IEA nhận định thế giới đang bước vào “kỷ nguyên điện”. Nhu cầu điện toàn cầu được dự báo tăng trung bình khoảng 1.100 TWh mỗi năm trong giai đoạn đến năm 2030, cao hơn khoảng 50% so với mức tăng bình quân 700 TWh/năm trong thập niên trước.
Việc xây dựng thêm nhà máy điện, đường dây truyền tải và hệ thống phân phối sẽ kéo theo nhu cầu lớn về đồng. IEA dự báo riêng hoạt động mở rộng lưới điện có thể tạo thêm nhu cầu khoảng 7 triệu tấn đồng vào năm 2040.
AI và xe điện cũng đang trở thành những nguồn tiêu thụ quan trọng. Các trung tâm dữ liệu AI cần lượng lớn đồng cho hệ thống phân phối điện, trong khi một ô tô điện có thể sử dụng khoảng 75 kg đồng, gần gấp ba lượng đồng trên một xe sử dụng động cơ đốt trong. Một trung tâm dữ liệu AI thậm chí có thể tiêu thụ tới 50.000 tấn đồng.
Giá đồng cao có thể lan sang nhiều lĩnh vực
Đà tăng của giá đồng đặt ra câu hỏi về khả năng chi phí nguyên liệu được chuyển vào giá hàng hóa và dịch vụ. Theo chuyên gia Martin Brückner, chi phí xây dựng có thể tiếp tục chịu sức ép khi giá các sản phẩm sử dụng đồng như ống nước, dây điện, máy bơm nhiệt và thiết bị điện tăng.
Ảnh hưởng cũng có thể xuất hiện trong lĩnh vực điện tử khi đồng được sử dụng rộng rãi trong thiết bị điện, điện thoại thông minh, máy tính và vi mạch.
Đối với hệ thống điện, IEA cho biết đồng chiếm khoảng 10-15% chi phí sản xuất máy biến áp và dây cáp điện. Nếu giá các thiết bị này tăng, chi phí xây dựng và nâng cấp lưới điện có thể tăng theo, qua đó tạo thêm áp lực lên chi phí sử dụng lưới điện trong dài hạn. Tại Đức, phí sử dụng lưới điện hiện chiếm khoảng 30% hóa đơn điện của hộ gia đình, theo Cơ quan Mạng lưới Liên bang Đức.
Tuy nhiên, giá đồng tăng không đồng nghĩa toàn bộ chi phí sẽ được chuyển sang người tiêu dùng. Trong ngành ô tô, một số nhà sản xuất như BMW, Ferrari, Tesla và các hãng xe Trung Quốc đang tăng sử dụng nhôm thay đồng ở một số bộ phận dây dẫn nhằm giảm chi phí và hạn chế rủi ro thiếu nguyên liệu.
Giá nhôm hiện chỉ bằng khoảng 1/4 giá đồng, dù khả năng dẫn điện thấp hơn đáng kể. Xu hướng thay thế này cho thấy các doanh nghiệp có thể tìm kiếm vật liệu khác khi giá đồng duy trì ở mức cao…
Nguồn tham khảo: Bnews.vn/vnanet.vn