VinaCapital kỳ vọng 3 động lực then chốt sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP năm 2026 bao gồm: sự phục hồi tiêu dùng ở mức vừa phải, mối liên kết giữa tăng trưởng hạ tầng và bất động sản, và xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giữ được đà ổn định.
Sau giai đoạn tăng trưởng dựa nhiều vào xuất khẩu và du lịch trong năm 2025, kinh tế Việt Nam được kỳ vọng bước sang một chu kỳ cân bằng hơn trong năm 2026, khi tiêu dùng nội địa dần hồi phục, đầu tư hạ tầng phát huy tác động lan tỏa, còn xuất khẩu duy trì vai trò trụ cột ổn định. Trong bối cảnh đó, triển vọng tăng trưởng GDP được các tổ chức quốc tế và quỹ đầu tư đánh giá ở mức tích cực, song vẫn phụ thuộc lớn vào khả năng phối hợp nhịp nhàng giữa các động lực này.
Theo Báo cáo chiến lược 2026 mà VinaCapital vừa công bố, tổ chức này dự đoán tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 là 8%. Trước đó, Standard Charter dự báo GDP của Việt Nam là 7,2%.
Từ tăng trưởng lệch pha đến kỳ vọng đồng đều hơn
Trong năm 2025, tăng trưởng kinh tế Việt Nam được thúc đẩy chủ yếu bởi xuất khẩu và du lịch, trong khi tiêu dùng nội địa vẫn phục hồi chậm. Theo VinaCapital, xuất khẩu các mặt hàng điện tử và máy tính sang Mỹ tăng tới 80% so với cùng kỳ, trong khi lượng khách du lịch từ Trung Quốc và Ấn Độ tăng khoảng 42%. Những yếu tố này đã góp phần bù đắp cho mức tăng khiêm tốn của chi tiêu trong nước.
Các chỉ số kinh tế năm 2025 và dự báo 2026. Nguồn: Cục Thống kê, VinaCapital.
Bước sang năm 2026, bức tranh tăng trưởng được kỳ vọng sẽ trở nên cân bằng hơn. Xuất khẩu và tiêu dùng có xu hướng quay về các mức tăng “bình thường hóa”, trong khi tác động trễ từ giải ngân đầu tư công mạnh mẽ trong năm 2025 bắt đầu phát huy vai trò lực đỡ quan trọng đối với toàn nền kinh tế.
Tiêu dùng sẽ dần quay trở lại quỹ đạo
Theo phân tích của VinaCapital, chi tiêu của các hộ gia đình Việt Nam đã duy trì ở mức yếu trong hai năm qua, một phần do người dân chuyển sang ưu tiên tích lũy tiết kiệm sau giai đoạn dịch bệnh. Việc tỷ lệ tiết kiệm hộ gia đình tăng cao được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến doanh thu bán lẻ tăng chậm, dù thu nhập danh nghĩa vẫn cải thiện.
Trong năm 2026, tiêu dùng được kỳ vọng sẽ dần quay lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định hơn, song khó tạo ra sự bùng nổ trong ngắn hạn. Sau gần ba năm duy trì tỷ lệ tiết kiệm cao, các hộ gia đình đã có điều kiện tái tích lũy một phần đáng kể mức tiết kiệm trước đại dịch. Cùng với đó, thu nhập hộ gia đình tăng khoảng 6–7% trong hai năm gần đây, trong khi thị trường chứng khoán và giá bất động sản đều ghi nhận mức tăng trên 30% trong năm 2025, tạo hiệu ứng hỗ trợ tâm lý chi tiêu.
Các chuyên gia của VinaCapital chỉ ra rằng chi tiêu của người tiêu dùng trong nước đã ở mức yếu trong hai năm qua, do các hộ gia đình Việt Nam đã sử dụng phần lớn khoản tiết kiệm trong giai đoạn Covid-19 và sau đó chuyển sang giai đoạn gia tăng tiết kiệm. Mặc dù các ước tính về mức độ gia tăng của tỷ lệ tiết kiệm hộ gia đình hiện có sự chênh lệch, phần lớn các nhà phân tích theo dõi vấn đề này đều cho rằng động lực “gia tăng tiết kiệm” là một trong những nguyên nhân dẫn đến tốc độ tăng trưởng doanh thu bán lẻ còn chậm của Việt Nam hiện nay.
Đầu tư công tăng trong 2026
Một trong những điểm nhấn quan trọng trong triển vọng tăng trưởng năm 2026 là đầu tư công. VinaCapital ghi nhận giải ngân đầu tư hạ tầng đã tăng khoảng 40% trong năm 2025 và dự báo tiếp tục tăng thêm 20–30% trong năm 2026.
Theo tổ chức này, mối liên kết giữa đầu tư hạ tầng và phát triển bất động sản có tác động lan tỏa rõ nét sang tiêu dùng và hoạt động kinh tế nói chung. Trong dài hạn, tốc độ tăng trưởng đầu tư công của Việt Nam được kỳ vọng sẽ nâng lên mức trung bình 20–30% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 10% mỗi năm trong thập kỷ trước. Kỳ vọng này cũng góp phần đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 100 điểm cơ bản trong năm 2025, lên quanh mức 4%.
Bên cạnh đó, các cải cách pháp lý liên quan đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng và chuyển đổi mục đích sử dụng đất được kỳ vọng sẽ tháo gỡ phần lớn các dự án bất động sản từng bị đình trệ. Khi nguồn cung được khơi thông, các dự án “sẵn sàng triển khai” có thể nhanh chóng đóng góp trở lại cho tăng trưởng GDP.
Xuất khẩu duy trì tích cực trong năm 2026
Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng 28% trong năm 2025, qua đó tạo ra thặng dư thương mại tương đương khoảng 4% GDP. Đây là năm thứ mười liên tiếp Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại, đồng thời là năm thứ ba liên tiếp mức thặng dư vượt 20 tỷ USD. Riêng thặng dư thương mại với Mỹ trong năm qua tương đương khoảng 26% GDP của Việt Nam và xuất khẩu sang Mỹ chiếm gần một phần ba tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.
Bên cạnh đó, mức thuế hiệu dụng của Mỹ áp lên hàng hóa Việt Nam đã được giảm nhờ các cơ chế miễn trừ và ngoại lệ đối với một số mặt hàng, bao gồm điện tử, khiến mức thuế áp dụng tương đương hoặc thấp hơn so với các quốc gia cạnh tranh trong khu vực. Khi chênh lệch thuế quan giữa hàng xuất khẩu của Việt Nam và các nước trong khu vực không vượt quá 10 điểm phần trăm, thì xuất khẩu sang Mỹ vẫn sẽ duy trì lợi thế cạnh tranh nhờ lợi thế chi phí lao động thấp và các yếu tố thuận lợi khác.
Triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 được đánh giá ở mức tích cực khi ba động lực lớn – tiêu dùng, hạ tầng và xuất khẩu – cùng vận động theo hướng hỗ trợ lẫn nhau. Tuy nhiên, để đạt được kịch bản tăng trưởng cao, việc duy trì niềm tin tiêu dùng, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công hiệu quả và bảo đảm ổn định môi trường thương mại quốc tế sẽ là những điều kiện then chốt.
Trong bối cảnh Chính phủ vẫn còn dư địa chính sách, khả năng điều phối linh hoạt giữa các công cụ tài khóa và tiền tệ được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng, giúp nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Theo Đỗ Lan (Tạp chí Nhà đầu tư)